Beoordelen van manuscripten

Manuscripten worden ontwikkeld door auteurs, met meestal veel of soms weinig regie door de uitgeverij. In alle gevallen is het aan de uitgeverij om te (laten) beoordelen of het materiaal geschikt is om uit te geven. Voor het verwerven van deze inhoud voor lesmethoden is meestal een intensieve begeleiding van de auteurs noodzakelijk. Deze Basic geeft inzicht in het proces van de contentontwikkeling.

Manuscriptontwikkeling


Introductie

In het uitgeefconcept liggen de keuzes vast op het gebied van vakinhoud en didactiek. Het vormgevingsconcept geeft de randvoorwaarden voor de omvang van de kopij. En dan kan de contentontwikkeling starten. Zowel tekst als beeld. Deze Basic gaat vooral over de ontwikkeling van de tekst: het verwerven van de manuscripten. De Basic Beeldredactie gaat over de beeldverwerving.

Het beoordelen van manuscripten beslaat het hele proces van het instrueren van auteurs, het begeleiden van hun schrijfwerkzaamheden, het tussentijds beoordelen van versies van de tekst en het bespreken van de kopij met auteurs. Dit proces moet zorgvuldig gebeuren om in zo min mogelijk stappen en volgens planning tot goede kopij te komen. Bovendien moet de aanvaarding van de definitieve kopij ook inhoudelijk zorgvuldig gebeuren omdat een ‘geaccepteerd manuscript’ ook een juridische status heeft.

Deze werkwijze hoort bij het house-driven uitgeven, zoals dat voor de ontwikkeling van leermethodes gebruikelijk is: de uitgeverij verzint een commercieel kansrijk concept en verzamelt allerlei experts om zich heen om het te helpen maken. Ook de meer author-driven vorm komt voor: een auteur maakt uit eigen beweging een opzet voor een boek en biedt dat aan bij de uitgeverij. Ook in dat geval wordt het manuscript door de uitgeverij eerst beoordeeld voordat besloten wordt om het uit te geven.


Thema’s in deze Basic

Deze Basic gaat over het ontwikkelen van manuscripten en de beoordeling daarvan, maar ook over de ondersteuning van de makers van die manuscripten: de auteurs. Bij de house-drive uitgeefconcepten is de begeleiding van de auteur een belangrijke succesfactor. Dat start al bij het begin: een goede auteursinstructie. Maar vooral tijdens de schrijffase is er veel aandacht nodig om te sturen naar goed bruikbare kopij. Alle beheersfactoren van een project komen daarbij aan de orde: kwaliteit, tijd, geld, informatie en organisatie. De kwaliteiten en vaardigheden om auteurs te begeleiden moet vooral liggen bij uitgevers, projectleiders en eindredacteuren. Op sommige momenten in het proces kan er echter ook een samenspel wenselijk zijn met de marketeers: bijvoorbeeld als de auteurs nog tijdens het ontwikkelproces een rol moeten spelen in de voorbereiding van de promotieactiviteiten of bij het vooraf bewerken en informeren van de markt.

De twee hoofdlijnen in deze Basic zijn steeds de kwaliteit van de inhoud en de zorg voor de makers.


Leerdoelen

Na het doorlopen van deze Basic

  1. weet je hoe het proces van manuscriptontwikkeling verloopt;
  2. weet je hoe je de werkwijze kunt inrichten bij de beoordeling van manuscripten in verschillende versies en beoordelingsrondes;
  3. heb je inzicht in de manieren waarop je commentaar aan de auteurs kunt geven en hoe je daarin kunt sturen en motiveren;
  4. weet je op welke manier je vergaderingen met auteurs en kopijbesprekingen zinvol kunt inrichten;
  5. weet je hoe je een kopijbespreking doeltreffend kunt leiden;
  6. weet je waar je op moet letten bij het accepteren van het definitieve manuscript.


Inhoud van de Basic Beoordelen van manuscripten

1. Introductie

2. De fase van manuscriptontwikkeling

  • auteurs instrueren
  • de functie van de auteursinstructie
  • checklist voor beoordeling van de kopij
  • belang van backups en versiebeheer
  • ontwikkeling in versies

3. Werkwijze bij beoordeling

  • een beoordelingsplan maken
  • interne beoordeling
  • externe beoordeling
  • stroomdiagram van het proces
  • terugkoppeling en verantwoording

4. Commentaar geven op manuscripten

  • auteurs voorbereiden op het krijgen van commentaar
  • wijze van feedback geven
  • formuleren van schriftelijk commentaar

5. Kopijbesprekingen houden

  • doelstellingen van de kopijbespreking
  • vormen van kopijbesprekingen
  • auteurs voorbereiden op bespreking
  • spelregels voor de vergadering

6. Het leiden van de kopijbespreking

  • vergadervaardigheden
  • valkuilen voor de voorzitter
  • agenda als stuurmiddel
  • het leiden van de vergadering
  • afronding en verslaglegging
  • conflicten tijdens de vergadering

7. Definitieve manuscripten aanvaarden

  • ontvangstbevestiging
  • controle op compleetheid
  • juridische status van het geaccepteerde manuscript

8. Toets en afsluitende opdracht