Conceptontwikkeling
Deze Basic gaat over conceptontwikkeling van educatieve uitgaven. Je krijgt kennis en inzicht in wat er nodig is voor de ontwikkeling van een concept voor educatief materiaal. Daarmee bedoelen we informatie die is gedidactiseerd: voorzien van een goede opbouw in de uitleg van de theorie, vragen en opdrachten om de leerstof te kunnen verwerken of toetsen.
Introductie
Uitgeefideeën verzamelen, ideeën toetsen, inhoud kiezen, structuur bepalen, arrangement verzinnen, positionering kiezen zijn kenmerkende activiteiten in het commerciële uitgeefproces. Daarvoor heb je onder andere nodig: visie op didactiek, inzicht in eindtermen, kwalificaties en leerdoelen. Deze sleutelbegrippen worden in deze Basic toegelicht en toegepast. Het accent ligt op de inhoudelijke en onderwijskundige kanten van een concept. In het totale proces moet je elk idee uiteraard ook steeds toetsen op commerciële haalbaarheid.
Thema’s in deze Basic
Deze Basic richt zich sterk op het ontwikkelen van educatieve concepten. Om een goede educatieve uitgave te kunnen ontwikkelen met auteurs is een heldere visie op onderwijs en didactiek noodzakelijk. Die visies ontwikkelen zich in de markt op basis van nieuwe inzichten en onderzoek. Methodemakers zorgen ervoor dat deze vernieuwingen weer uitgewerkt en toegepast worden in de nieuwe leermiddelen voor het onderwijs op allerlei niveaus en voor allerlei vakken. Een educatieve uitgever of redacteur moet dus kennis hebben van didactiek om de juiste afwegingen te kunnen maken.
De visie en de inhoudelijke keuzes moeten ook op een goede manier worden vormgegeven zodat ze passen bij de manier waarop het onderwijs wordt gegeven. Veel leermiddelen hebben ook een belangrijke sturende rol in de organisatie van het leerproces. De vormgeving en indeling van de uitgaven moet daarbij helpen en een uitgever moet dus kennis hebben van de afwegingen die de onderwijspraktijk daarbij maakt.
Een derde belangrijke element is het arrangement: uit welke producten moet het leermiddel straks bestaan? Boeken, werkboeken, ict-materiaal, handleidingen, kopieerbladen. De samenhang tussen al die verschillende onderdelen van een methode (die soms wel 80 onderdelen kan omvatten) moet goed gekozen worden voor de praktijk, maar ook voor een heldere communicatie met de markt.
Leerdoelen
Na het doorlopen van deze Basic
- weet je in welke fase van het uitgeefproces het concept wordt ontwikkeld;
- weet je hoe je een projectidee bedenkt en toetst;
- weet je uit welke elementen een concept bestaat;
- heb je gereedschappen verzameld om vanuit een projectidee zelf een concept voor educatief materiaal te ontwikkelen.
Inhoud van de Basic Conceptontwikkeling
1. Introductie
2. Waar kom ik het concept tegen in het uitgeefproces?
- Fasen in het uitgeefproces
- Plaats van het concept in het uitgeefproces- veranderende rol uitgeverij bij ontwikkeling lesmaterialen
- Meningen van derden over de rol van de uitgeverij bij de ontwikkeling van lesmaterialen
3. Eerst oriënteren → projectidee
- projectideeën verzamelen
- trends en ontwikkelingen bijhouden
- activiteiten tijdens de oriëntatiefase
- een ideetoets samenstellen
- checklist ideetoets
4. Uit welke elementen bestaat een concept? → inhoud
- het begint met kerndoelen, eindtermen en exameneisen
- van kerndoel of eindterm naar blauwdruk
- leerlijnen uitzetten
- leerstofinhoud bepalen
- (sub)leerdoelen formuleren
5. Uit welke elementen bestaat een concept? → didactiek
- wat is didactiek?
- soorten didactiek (algemene didactiek, vakdidactiek en digitale didactiek)
- een didactisch concept kiezen
- groepen docenten van elkaar onderscheiden
6. Uit welke elementen bestaat een concept? → structuur en vormgeving
- aantal hoofdstukken bepalen
- een didactisch model kiezen
- bijpassende werkvormen kiezen
- leerstijlen
- opdrachttypen, opdrachtvariatie en grafische vraagformats
- heldere instructietaal gebruiken - van didactische structuur naar conceptvormgeving
7. Uit welke elementen bestaat een concept? → arrangement, organisatie en positionering
- welke positionering kies je?
- kritische succesfactoren, USP’s en UBR’s
- waaruit bestaat het arrangement?
- hoe is het project georganiseerd?
- zelf maken of inkopen?

